Std 9 Computer Ch 1 કોમ્પ્યુટરનો પરિચય solutions | Std 9 Computer Study
 |
બોર્ડ | GSEBગુજરાત રાજ્ય |
પાઠ્યપુસ્તક | 9 વર્ગ |
માધ્યમ | ગુજરાતી |
વિષય | કોમ્પ્યુટર સ્ટડીઝ |
પ્રકરણ | 1 |
પ્રકરણનું નામ | કોમ્પ્યુટરનો પરિચય |
 |
પ્રાથમિક મેમરી | ગૌણ મેમરી |
તે ટૂંકા ગાળા માટે ડેટા, સૂચનાઓ અને પ્રોસેસ્ડ આઉટપુટ જાળવી રાખે છે. | તે લાંબા સમય સુધી ડેટા અથવા સામગ્રીને જાળવી રાખે છે. |
જ્યારે પાવર ફેલ્યોર હોય અથવા કોમ્પ્યુટર બંધ હોય ત્યારે સામગ્રીઓ અથવા ડેટા ખોવાઈ જાય છે. | પાવર ફેલ્યોર હોય અથવા કોમ્પ્યુટર બંધ હોય તો પણ સામગ્રીઓ અથવા ડેટા ખોવાઈ જતા નથી. |
સ્વભાવમાં અસ્થિર | પ્રકૃતિમાં અસ્થિર. |
- એક્યુરેસી કોમ્પ્યુટર ખૂબ જ ઉચ્ચ સ્તરની ચોકસાઈ સાથે કામ કરે છે અને 100% ભૂલ મુક્ત ગણતરીઓ કરી શકે છે. ભૂલો કરીને એ હદે થાકતો નથી.
- સ્પીડ કોમ્પ્યુટર સામાન્ય રીતે તેની ઝડપ માટે જાણીતું છે. તે પ્રતિ સેકન્ડ લાખો સૂચનાઓના દરે ખૂબ જ ઝડપથી ડેટા પર પ્રક્રિયા કરી શકે છે. ઝડપના એકમોને માઇક્રો સેકન્ડ, નેનો સેકન્ડ અને પીકો સેકન્ડમાં માપવામાં આવે છે.
- ખંત મનુષ્યોથી વિપરીત, કોમ્પ્યુટર એકવિધતા, થાક, એકાગ્રતાનો અભાવ વગેરેથી મુક્ત છે અને કોઈપણ ભૂલ કર્યા વિના કલાકો સુધી કામ કરી શકે છે.
- સ્વયંસંચાલિતતા તેનો અર્થ એ છે કે એકવાર પ્રોગ્રામ કમ્પ્યુટર સિસ્ટમની મેમરીમાં લોડ થઈ જાય, પછી પ્રોગ્રામ દ્વારા સૂચના આપવામાં આવતી કામગીરી કોઈપણ માનવ હસ્તક્ષેપ વિના એક પછી એક કરવામાં આવે છે.
- વર્સેટિલિટી કમ્પ્યુટર પ્રકૃતિમાં અત્યંત સર્વતોમુખી છે. તે વ્યાપાર, શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી, એન્જિનિયરિંગ, કાયદો, વાણિજ્ય, કૃષિ, દવા, રમતગમત વગેરેથી લઈને માનવીય પ્રયત્નોના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં બંધબેસે છે. તે વિવિધ પ્રકારના કાર્યો કરી શકે છે જેને અમલ કરવા માટે તાર્કિક રીતે પ્રદાન કરવામાં આવે છે.
- મોટી સ્ટોરેજ કેપેસિટી ડેટાને ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે ઘણી ઓછી જગ્યામાં સંગ્રહિત કરી શકાય છે જે જરૂરી હોય ત્યારે સમયના થોડા ભાગમાં પુનઃપ્રાપ્ત કરી શકાય છે. કમ્પ્યુટરની પ્રાથમિક મેમરીમાં મર્યાદિત માત્રામાં ડેટા અસ્થાયી રૂપે સંગ્રહિત કરી શકાય છે. ડેટાના કાયમી સંગ્રહ માટે, ગૌણ સંગ્રહ ઉપકરણોનો ઉપયોગ થાય છે.
- પ્લગ એન્ડ પ્લે કમ્પ્યુટરમાં સમાચાર હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર ઘટકને આપમેળે ગોઠવવાની ક્ષમતા છે.
ગુજરાત બોર્ડ વર્ગ 9 કોમ્પ્યુટર પ્રકરણ 1 કોમ્પ્યુટરનો પરિચય સોલ્યુશન અહીં આ પોસ્ટમાં છે.
1) કમ્પ્યુટરના મૂળભૂત ઘટકોની યાદી બનાવો. સંક્ષિપ્તમાં દરેકનું વર્ણન કરો?
જવાબ:- કમ્પ્યુટરના મૂળભૂત ઘટકો હાર્ડવેર, સોફ્ટવેર અને ફર્મવેર છે.
i) સોફ્ટવેર:- કોમ્પ્યુટર એ એક મશીન છે અને તેથી તે પોતાની મેળે કોઈપણ કાર્ય કરી શકતું નથી. ઇચ્છિત કાર્યો કરવા માટે તેને ડેટા અને સ્ટેપ બાય સ્ટેપ મશીન સમજી શકાય તેવી સૂચનાઓની જરૂર છે. સૂચનાઓના આ સમૂહને પ્રોગ્રામ કહેવામાં આવે છે. જો અલ્ગોરિધમ નામના આપેલા કાર્યોને હલ કરવા માટે સ્ટેપ બાય સ્ટેપ ગાઈડલાઈન તૈયાર કરવામાં આવે તો પ્રોગ્રામનો વિકાસ સરળ બને છે. અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને આપેલ કાર્ય પૂર્ણ કરવા માટે તૈયાર કરેલ તર્કને સોફ્ટવેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સૉફ્ટવેર એ કમ્પ્યુટર વિશેના કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ્સ, ડેટા અને સંબંધિત દસ્તાવેજો (જેમ કે ટિપ્પણીઓ)ના સંગઠિત સંગ્રહનો સંદર્ભ આપે છે.
ii) હાર્ડવેર:- સોફ્ટવેરથી વિપરીત, હાર્ડ એકમો જેમ કે કીબોર્ડ, માઉસ, સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ અને અન્ય પેરિફેરલ એકમો અને તેથી તેને હાર્ડવેર કહેવામાં આવે છે. હાર્ડવેર એ કમ્પ્યુટરના તમામ ભૌતિક ભાગો માટે વ્યાપક શબ્દ છે.
iii) ફર્મવેર:- સોફ્ટવેર સૂચનાઓ ઘણી વખત હાર્ડવેર સાથે સંકલિત કરવામાં આવે છે. આવા સોફ્ટવેર હાર્ડવેર સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા હોવાથી, તેને ફર્મવેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હાર્ડવેર સાથે એમ્બેડેડ સોફ્ટવેર સામાન્ય રીતે હાર્ડવેરના ઉપયોગ અને એપ્લિકેશનની સુવિધા આપે છે. તે અન્ય હાર્ડવેર સાથે કામ કરવા અને જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે ડેટા સંચાર કરવા માટે ઉપયોગિતા પણ પૂરી પાડે છે. સામાન્ય રીતે આવા ફર્મવેર હાર્ડવેર મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની દ્વારા વિકસાવવામાં આવે છે અને જ્યારે કોઈ હાર્ડવેર ખરીદે ત્યારે તેને મફતમાં આપવામાં આવે છે. એક્સ-વોશિંગ મશીન, ટ્રાફિક લાઇટ, ડિજિટલ કેમેરા અને માઇક્રોવેવ ઓવન માટે ઉપકરણોમાં કેટલાક સોફ્ટવેર પ્રોગ્રામ્સ ઇનબિલ્ટ હોય છે.
2) કમ્પ્યુટરના મૂળભૂત ઘટકો ધરાવતા કમ્પ્યુટરનો બ્લોક ડાયાગ્રામ દોરો. રેખાકૃતિ સમજાવો?
કમ્પ્યુટરના મૂળભૂત ઘટકો કંટ્રોલ યુનિટ (CU), અંકગણિત અને લોજિક યુનિટ (ALU)મેમરી યુનિટ (MU), ઇનપુટ, આઉટપુટ છે.
1) ઇનપુટ:- ઇનપુટ શબ્દનો અર્થ છે બહારની દુનિયામાંથી કોમ્પ્યુટરમાં ડેટા અથવા માહિતીનું ફીડિંગ. કમ્પ્યુટરમાં ડેટા અથવા માહિતીનું આ ફીડિંગ ઇનપુટ ડિવાઇસ તરીકે ઓળખાતા ઉપકરણોની મદદથી કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે:- માઉસ, કીબોર્ડ, સ્કેનર માઇક્રોફોન, જોયસ્ટિક વગેરે. વિવિધ હેતુઓ માટે વિવિધ ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેમ કે કીબોર્ડનો ઉપયોગ ડેટા અથવા માહિતીને ટાઇપ કરેલી રીતે ઇનપુટ કરવા માટે થાય છે, સ્કેનરનો ઉપયોગ કમ્પ્યુટરમાં કોઈપણ દસ્તાવેજ અથવા છબીને ઇનપુટ કરવા માટે થાય છે. સ્કેન કરવાની રીત.
2) આઉટપુટ:- આઉટપુટ શબ્દનો અર્થ છે કોમ્પ્યુટરમાંથી ડેટા અથવા માહિતીને બહારની દુનિયામાં મુક્ત કરવી. અન્ય શબ્દોમાં તેને કમ્પ્યુટર દ્વારા કરવામાં આવેલા કાર્ય માટે વપરાશકર્તાને પરિણામો દર્શાવવા અથવા દર્શાવવા તરીકે કહી શકાય. વપરાશકર્તાઓને પરિણામો પ્રદર્શિત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઉપકરણોને આઉટપુટ ઉપકરણો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે:- મોનિટર, સ્પીકર્સ, પ્રિન્ટર, વગેરે. અહીં પણ ઉપકરણો દ્વારા કરવામાં આવતું કાર્ય અલગ છે જેમ કે મોનિટર તેની સ્ક્રીન પર વપરાશકર્તાને કરેલા કાર્યના પરિણામો બતાવે છે, સ્પીકર્સનો ઉપયોગ ડેટાને શ્રાવ્ય સ્વરૂપમાં આઉટપુટ કરવા માટે થાય છે, જ્યારે પ્રિન્ટરનો ઉપયોગ કાગળ પર પ્રિન્ટ કરીને પરિણામ બતાવવા માટે થાય છે.
3) કંટ્રોલ યુનિટ:- કંટ્રોલ યુનિટ સૂચનાઓના અમલનું સંચાલન કરે છે અને કમ્પ્યુટરના અન્ય ઘટકોની કામગીરીને નિયંત્રિત કરે છે. તે કોમ્પ્યુટર સિસ્ટમની સમગ્ર કામગીરીનું નિયંત્રણ / દેખરેખ રાખે છે.
4) ALU (અંકગણિત અને તર્ક એકમ):- ALU (અંકગણિત અને તર્ક એકમ) અંકગણિત/ગણતરી જેવા કે (ઉમેરો, સબસ્ટ્રેક્શન, ભાગાકાર અને ગુણાકાર) અને તાર્કિક સંબંધિત કાર્ય કરે છે.
ALU (Aritmetic and Logic Unit) અને Control Unit (CU) મળીને CPU (સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ – કમ્પ્યુટરનું મગજ) બનાવે છે.
5) મેમરી યુનિટ:- એકવાર ઇનપુટ ઉપકરણોની મદદથી ઇનપુટ એકત્રિત કરવામાં આવે છે, ઇનપુટને કમ્પ્યુટર મેમરીમાં સંગ્રહિત કરવાની જરૂર છે. કમ્પ્યુટર મેમરી ટૂંકા અથવા લાંબા સમય માટે ડેટા, સૂચનાઓ અથવા પ્રોસેસ્ડ આઉટપુટ ધરાવે છે. કમ્પ્યુટર મેમરીને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે (i) પ્રાથમિક મેમરી, (ii) માધ્યમિક મેમરી
(i) પ્રાથમિક મેમરી:- પ્રાથમિક મેમરી એ મુખ્ય મેમરી છે. આ પ્રકારની મેમરી પર સંગ્રહિત ડેટા ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી પાવર સપ્લાય સતત ચાલુ રહે છે અને પાવર બંધ થતાં જ તેને ભૂંસી શકાય છે. અન્ય શબ્દોમાં, વિવિધ ઉપકરણોમાંથી ઇનપુટ પ્રથમ મુખ્ય મેમરીમાં જાય છે અને ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે મેમરીમાં રહેશે. કોમ્પ્યુટર બંધ ન થાય ત્યાં સુધી ડેટા/સામગ્રી મુખ્ય મેમરીમાં રહે છે. આવી સ્મૃતિ પ્રકૃતિમાં અસ્થિર (અસ્થાયી) હોય છે. RAM (રેન્ડમ એક્સેસ મેમરી) અને ROM (રીડ ઓન્લી મેમરી) આવા પ્રકારની મેમરીના ઉદાહરણો છે.
(ii) સેકન્ડરી મેમરી:- સેકન્ડરી સ્ટોરેજ મેમરી નોન-વોલેટાઈલ પ્રકૃતિની છે. આ પ્રકારની મેમરી પર સંગ્રહિત ડેટા અથવા સામગ્રી લાંબા સમય સુધી રહે છે જેનો અર્થ છે કે પાવર ફેલ્યોર હોવા છતાં પણ સામગ્રીઓ ખોવાઈ જતી નથી. સામગ્રીને સાચવવા માટે અમને ગૌણ અથવા સહાયક સંગ્રહની જરૂર છે. સેકન્ડરી મેમરીનો ઉપયોગ કરતા ઉપકરણોને સેકન્ડરી સ્ટોરેજ ડિવાઈસ કહેવામાં આવે છે. હાર્ડ ડિસ્ક, કોમ્પેક્ટ ડિસ્ક, પેન ડ્રાઈવ, ફ્લોપી ડિસ્ક એ ગૌણ સંગ્રહ ઉપકરણોના ઉદાહરણો છે.
3) લોકપ્રિય ઇનપુટ ઉપકરણો શું છે?
જવાબ:- કીબોર્ડ, જોયસ્ટીક, માઉસ, બારકોડ રીડર, યુનિવર્સલ સીરીયલ બસ (યુએસબી), હાર્ડ ડિસ્ક, કોમ્પેક્ટ ડિસ્ક (સીડી), સ્કેનર, માઇક્રોફોન વગેરે કેટલાક લોકપ્રિય ઇનપુટ ઉપકરણો છે.
4) લોકપ્રિય આઉટપુટ ઉપકરણો શું છે?
જવાબ:- મોનિટર, હેડફોન, પ્રિન્ટર, સ્પીકર્સ, પ્રોજેક્ટર વગેરે કેટલાક લોકપ્રિય આઉટપુટ ઉપકરણો છે.
5) પ્રાથમિક મેમરી અને સેકન્ડરી મેમરી વચ્ચે તફાવત કરો?
જવાબ:-
6) ALU શું છે? સંપૂર્ણ ફોર્મ આપો અને ALU નું કાર્ય એક લીટીમાં સમજાવો?
જવાબ:- ALU એટલે અંકગણિત અને તર્ક એકમ. તે ઉમેરણ, સબસ્ટ્રેક્શન, ગુણાકાર અને ભાગાકાર અને તાર્કિક કામગીરી જેવી ગાણિતિક ગણતરીઓ સંબંધિત કાર્યો કરે છે.
7) CU શું છે? સંપૂર્ણ ફોર્મ આપો અને એક લીટીમાં CU નું કામ સમજાવો?
જવાબ:- CU એ કંટ્રોલ યુનિટ માટે વપરાય છે જે કમ્પ્યુટરના અન્ય ઘટકોની સૂચનાઓ અને નિયંત્રણ કામગીરીનું સંચાલન કરે છે.
8) ક્યા ઘટકને કોમ્પ્યુટરનું મગજ કહેવામાં આવે છે?
જવાબ:- CPU (સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ)ને કોમ્પ્યુટરનું મગજ કહેવામાં આવે છે કારણ કે CPU માનવ મગજની જેમ જ કમ્પ્યુટર સિસ્ટમના સમગ્ર કાર્યનું ધ્યાન રાખે છે અને તેનું નિયંત્રણ કરે છે જે માનવ શરીરની હિલચાલ અથવા કામકાજને નિયંત્રિત કરે છે.
9)કમ્પ્યુટરની વિશેષતાઓ શું છે?
જવાબ:- કમ્પ્યુટરની વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
10)
જવાબ:- કોમ્પ્યુટર એક મશીન છે અને તેથી તે પોતાની મેળે કોઈપણ કાર્ય કરી શકતું નથી. ઇચ્છિત કાર્યો કરવા માટે તેને ડેટા અને સ્ટેપ બૂ સ્ટેપ મશીનની સમજી શકાય તેવી સૂચનાઓની જરૂર છે. સૂચનાઓના આ સમૂહને એપ્રોગ્રામ કહેવામાં આવે છે જો અલ્ગોરિથમ નામના આપેલા કાર્યોને હલ કરવા માટે એક પગલું દ્વારા પગલું માર્ગદર્શિકા ડિઝાઇન કરવામાં આવે તો પ્રોગ્રામનો વિકાસ સરળ બને છે. એલોગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને આપેલ કાર્યને ઉકેલવા માટે તૈયાર કરેલ તર્કને સોફ્ટવેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સોફ્ટવેર કોમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ્સ વિશે કોમ્પ્યુટર પ્રોગેમ્સ, ડેટા અને રીકેટેડ ડોક્યુમેન્ટેશન (ટિપ્પણીઓ તરીકે ચૂસી)ના સંગઠિત સંગ્રહનો સંદર્ભ આપે છે.
11) હાર્ડવેર વ્યાખ્યાયિત કરો. હાર્ડવેરના બે ઉદાહરણો આપો.
જવાબ:- સોફ્ટવેરથી વિપરીત, હાર્ડ એકમો જેમ કે કીબોર્ડ, માઉસ, સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ અને અન્ય પેરિફેરલ એકમો અને તેથી તેને હાર્ડવેર કહેવાય છે. હાર્ડવેર એ કમ્પ્યુટરના તમામ ભૌતિક ભાગો માટે વ્યાપક શબ્દ છે.
12)
1) નીચેનામાંથી કયો કમ્પ્યુટરનો લાક્ષણિક કાર્યપ્રવાહ છે?
જવાબ : b) ઇનપુટ, પ્રોસેસ અને આઉટપુટ
2) નીચેનામાંથી કયું કોમ્પ્યુટર પોતે જ ડેટાના સેટ અને એક્ઝિક્યુટ કરવાના સૂચનોને યાદ રાખે છે તે ખ્યાલને ઓળખે છે?
જવાબ: a) સંગ્રહિત પ્રોગ્રામ ખ્યાલ
3) નીચેનામાંથી કયો મશીન સમજી શકાય તેવા ફોર્મેટમાં લખેલ આપેલ કાર્ય કરવા માટે પગલા-દર-પગલાની સૂચનાઓના સમૂહનો સંદર્ભ આપે છે?
જવાબ: a) કાર્યક્રમ
4) કમ્પ્યુટરમાં ડેટા દાખલ કરતી વખતે નીચેનામાંથી કયું ઉપકરણ આપેલ ડેટાને મશીન વાંચી શકાય તેવા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરે છે?
જવાબ: b) ઇનપુટ
5) નીચેનામાંથી કયું કમ્પ્યુટર મેમરી જાળવી રાખે છે?
જવાબ: ડી) આ બધા
7) પ્રાથમિક મેમરીનું બીજું નામ શું છે?
જવાબ: b) અસ્થિર
8) ગૌણ મેમરીની નીચેની લાક્ષણિકતાઓ શું છે?
જવાબ: a) પ્રાથમિક મેમરી કરતાં સસ્તી અને ધીમી
9) હાર્ડ ડિસ્ક અને કોમ્પેક્ટ ડિસ્ક (CDs) નીચેનામાંથી કયા પ્રકારનાં ઉપકરણનાં ઉદાહરણો છે?
જવાબ: b) માધ્યમિક
10) નીચેનામાંથી કયું એકમ અંકગણિત અને તાર્કિક ગણતરીઓ કરે છે?
જવાબ: a) અંકગણિત તર્ક એકમ
11) નીચેનામાંથી કયું એકમ કોમ્પ્યુટરના અન્ય ઘટકોની સૂચનાઓ અને નિયંત્રણ કામગીરીનું સંચાલન કરે છે?
જવાબ: c) નિયંત્રણ
12) નીચેનામાંથી કયું ALU અને કંટ્રોલ યુનિટ મળીને બને છે?
જવાબ: a) સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ
13) આઉટપુટ મિકેનિઝમનું ઉદાહરણ શું છે?
જવાબ: c) પ્રિન્ટર
14) કોમ્પ્યુટરના કયા ઘટકને કોમ્પ્યુટરના મગજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
જવાબ: c) સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ
15) GIGO નું નીચેનામાંથી કયું પૂર્ણ સ્વરૂપ છે?
જવાબ: a) કચરામાં કચરો બહાર
16) નીચે આપેલ કયું સોફ્ટવેરનું ઘટક છે?
જવાબ: ડી) આ બધા
17) હાર્ડવેર શબ્દ નીચેનામાંથી કોનો સંદર્ભ આપે છે?
જવાબ: c) કોમ્પ્યુટરના ભૌતિક ભાગો
You Must Like This : Ch 2 કમ્પ્યુટરનો ઈતિહાસ અને તેનો ક્રમિક વિકાસ નું solutions જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો.
Ch 3 ઇનપુટ અને આઉટપુટ ઉપકરણો નું solutions જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો.