Std 9 Computer Ch 3 ઇનપુટ અને આઉટપુટ ઉપકરણો Solutions | Std 9 Computer Study
ગુજરાત બોર્ડ વર્ગ 9 ઉકેલ કોમ્પ્યુટર પ્રકરણ 3 ઇનપુટ અને આઉટપુટ ઉપકરણો વ્યાયામ ઉકેલ અહીં આ પોસ્ટમાં.
બોર્ડ | GSEBગુજરાત રાજ્ય |
પાઠ્યપુસ્તક | 9 વર્ગ |
માધ્યમ | ગુજરાતી |
વિષય | કોમ્પ્યુટર સ્ટડીઝ |
પ્રકરણ | 3 |
પ્રકરણનું નામ | ઇનપુટ અને આઉટપુટ ઉપકરણો |
1) લોકપ્રિય ઇનપુટ ઉપકરણોની સૂચિ બનાવો લાક્ષણિક કીબોર્ડની રચના સમજાવો
જવાબ:- માઉસ, કીબોર્ડ, સ્કેનર, બારકોડ સ્કેનર, MICR (મેગ્નેટિક ઇંક કેરેક્ટર રેકગ્નિશન), માઇક્રોફોન વગેરે કેટલાક લોકપ્રિય ઇનપુટ ઉપકરણો છે.
કીબોર્ડની રચના નીચે મુજબ છે:20
i) આલ્ફાબેટ કી:- કીબોર્ડ પર A થી Z સુધી 26 આલ્ફાબેટ અથવા લેટર કી છે.
ii) નંબર કી:- કીબોર્ડ પર 0-9 નંબર કી છે. કમ્પ્યુટરમાં નંબર દાખલ કરવા માટે નંબર કીનો ઉપયોગ થાય છે.
iii) ફંક્શન કીઓ:- કીબોર્ડ પર F1 - F12 માંથી 12 ફંક્શન કી છે જેનો ઉપયોગ વિવિધ કાર્યો કરવા માટે થાય છે. તે મોટે ભાગે Tally (accountimg સોફ્ટવેર પેકેજ)માં મદદરૂપ થાય છે.
iv) એન્ટર કી:- આ કીનો ઉપયોગ કર્સરને નવી લાઇન પર લઈ જવા માટે થાય છે.
v) સ્પેસબાર કી.:- આ કીબોર્ડ પરની સૌથી લાંબી કી છે, જેનો ઉપયોગ અક્ષર અથવા શબ્દો વચ્ચે જગ્યા ઉમેરવા માટે થાય છે.
vi) બેકસ્પેસ કી:- આ કીનો ઉપયોગ શબ્દ/આલ્ફાબેટને કાઢી નાખવા અને કર્સરને એક પગલું પાછળ ખસેડવા માટે થાય છે.
vii) કેપ્સ લોક:- આ કીનો ઉપયોગ કોઈપણ અક્ષર/શબ્દને અપરકેસમાં લખવા માટે થાય છે. જ્યારે કી બોર્ડ પરની લાઈટ પર હોય ત્યારે ચાલુ હોય છે, જેનો અર્થ થાય છે કે કેપ્સ લૉક ફંક્શન ચાલુ છે અને જ્યારે લાઈટ બંધ હોય ત્યારે કેપ્સ લૉક ફંકશન બંધ હોવાનું સૂચવે છે.
viii) Esc કી:- અમલને રદ કરવા
ix) શિફ્ટ કી:- કીબોર્ડ પર 2 શિફ્ટ કી છે., જેનો ઉપયોગ કીબોર્ડ પર અન્ય કીઓના સંયોજન સાથે મોટા અક્ષરો અથવા વિશિષ્ટ અક્ષરો લખવા માટે થાય છે.
x) એરો કી:- કર્સરને ઉપર, નીચે, જમણી અને ડાબી દિશામાં ખસેડવા માટે કીબોર્ડ પર 4 એરો કી છે. એરો કીને કર્સર કી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
2) પોઇન્ટ અને ડ્રો ઉપકરણ શું છે? તેનું ઉદાહરણ આપો.
જવાબ:- ટાઈપ કર્યા વિના, તમે કોમ્પ્યુટર સ્ક્રીનમાંથી કેટલીક વસ્તુઓ પસંદ કરી શકો છો જેમ કે પ્રિન્ટ અથવા ક્લોઝ બટન, અથવા તમે માઉસ, જોયસ્ટિક, ટચપેડ, ટ્રેકબોલ વગેરે જેવા ઉપકરણોની મદદથી રેખાઓ, વળાંકો અને આકાર દોરી શકો છો.
Read This : Std 9 Computer Ch 1 કોમ્પ્યુટરનો પરિચય solutions | Std 9 Computer Study
3) માઉસની લાક્ષણિક ક્રિયાઓ શું છે? સંક્ષિપ્તમાં સૂચિ બનાવો અને સમજાવો.
જવાબ:- માઉસની લાક્ષણિક ક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:-
i) ડાબું ક્લિક:- કોઈપણ એપ્લિકેશન/પ્રોગ્રામ પસંદ કરવા માટે વપરાય છે.
ii) ડબલ ક્લિકઃ- માઉસના બટનને બે વખત દબાવવાને ડબલ ક્લિક કહેવામાં આવે છે. ડબલ ક્લિક કરીને તમે કોઈપણ પસંદ કરેલી વસ્તુ/પ્રોગ્રામ ખોલી શકો છો
iii) જમણું ક્લિક:- ઉપલબ્ધ કેટલાક આદેશો અને વિકલ્પો બતાવવા માટે રાઇટ ક્લિકનો ઉપયોગ થાય છે.
iv) ખેંચો અને છોડો:- તમે સરળતાથી કોઈપણ વસ્તુ પસંદ કરી શકો છો અને તેને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ખસેડી શકો છો.
v) સ્ક્રોલ:- જ્યારે પૃષ્ઠની લંબાઈનું કદ મોટું હોય, ત્યારે સ્ક્રોલ વ્હીલનો ઉપયોગ પૃષ્ઠને ઉપર અને નીચેની દિશામાં ખસેડવા અથવા કોઈપણ પ્રોગ્રામની જમણી બાજુએ હાજર/ઉપલબ્ધ સ્ક્રોલ બારને દબાવીને કરવામાં આવે છે.
4) લોકપ્રિય આઉટપુટ ઉપકરણની યાદી આપો? વિવિધ પ્રકારના પ્રિન્ટરો સમજાવો.
જવાબ:- કેટલાક લોકપ્રિય આઉટપુટ ઉપકરણ મોનિટર, પ્રોજેક્ટર, પ્રિન્ટર્સ, પ્લોટર્સ, સ્પીકર્સ વગેરે છે અને કેટલાક પ્રકારના પ્રિન્ટરો નીચે મુજબ છે:-
i) ઇંકજેટ પ્રિન્ટર્સ:- આ પ્રકારના પ્રિન્ટરો શાહીના નાના ટપકાંને છાંટીને સામગ્રીને છાપે છે. તેઓ ડોટ મેટ્રિક્સ પ્રિન્ટરો કરતા ધીમું છે.
ii) ડોટ મેટ્રિક્સ પ્રિન્ટર્સ:- ડોટ મેટ્રિક્સ પ્રિન્ટર્સ કાગળ પર અક્ષરો દ્વારા સામગ્રી અક્ષર છાપે છે. આ પ્રિન્ટર ખૂબ જ સસ્તા અને ધીમા છે. ડોટ મેટ્રિક્સ પ્રિન્ટરને કેરેક્ટર પ્રિન્ટર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
iii) લાઇન પ્રિન્ટર્સઃ- આવા પ્રકારના પ્રિન્ટરો લાઇન બાય લાઇન પ્રિન્ટ કરે છે
iv) લેસર પ્રિન્ટર:- લેસર પ્રિન્ટર લેસર ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને આખા પૃષ્ઠની છબી બનાવે છે / બતાવે છે અને તેને એક સમયે પ્રિન્ટ કરે છે. જેમ કે તેમની સરખામણી અન્ય પ્રિન્ટરો સાથે કરવામાં આવે છે, આવા પ્રિન્ટરો સૌથી ઝડપી અને મોંઘા પ્રિન્ટર છે.
5) તમે કયા વિવિધ પ્રકારના મોનિટર જાણો છો? દરેકના એક લીટીના વર્ણન સાથે બધાની યાદી બનાવો.
જવાબ:- CRT (કેથોડ રે ટ્યુબ) અને ફ્લેટ મોનિટર વિવિધ પ્રકારના મોનિટર છે:-
i) કેથોડ રે ટ્યુબ (સીઆરટી) મોનિટરઃ- સીઆરટી મોનિટર કદ અને વજનમાં ખૂબ મોટા હોય છે. તેનો ઉપયોગ વપરાશકર્તાને માહિતી પ્રદર્શિત કરવા માટે થાય છે. તેઓ મોનિટરનો સૌથી જૂનો પ્રકાર છે.
ii) ફ્લેટ મોનિટરઃ- CRT મોનિટરની સરખામણીમાં, ફ્લેટ મોનિટર કદમાં ખૂબ જ પાતળા અને વજનમાં હળવા હોય છે. LCD (લિક્વિડ ક્રિસ્ટલ ડિસ્પ્લે) અને LED (લાઇટ એમિટિંગ ડાયોડ) ફ્લેટ મોનિટરના કેટલાક ઉદાહરણો છે.
6) નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:-
1) નીચેનામાંથી કયો ડેટા અને સૂચનાઓનો સંદર્ભ આપે છે જે કમ્પ્યુટરને આપવામાં આવે છે?
જવાબ: a) ઇનપુટ.
2) ઇનપુટ/આઉટપુટ ઉપકરણોનું બીજું નામ નીચેનામાંથી કયું છે?
જવાબ: b) પેરિફેરલ્સ.
3) કીબોર્ડને નીચેનામાંથી કયા ઉપકરણ તરીકે ગણવામાં આવે છે?
જવાબ: a) ઇનપુટ.
4) કીબોર્ડ નીચેનામાંથી કયા ખ્યાલો પર કામ કરે છે?
જવાબ: b) ટેક્સ્ટ એન્ટ્રી.
5) માઉસનો ઉપયોગ નીચેનામાંથી કયા ઉપકરણ તરીકે પણ થઈ શકે છે?
જવાબ: a) ઇનપુટ.
6) નીચેનામાંથી કયો માઉસનો સંદર્ભ આપે છે?
જવાબ: a) પોઇન્ટ અને ડ્રો ડિવાઇસ.
7) ઉત્પાદનોની કિંમત અને ઉત્પાદન સંબંધિત અન્ય માહિતી માટે નીચેનામાંથી કઈ પ્રમાણભૂત કોડિંગ સિસ્ટમ છે?
જવાબ: a) યુનિવર્સલ પ્રોડક્ટ કોડ.
8) નીચેનામાંથી કઈ ખાસ ચુંબકીય શાહી વડે લખાયેલા અક્ષરોને ઓળખવાની પ્રક્રિયા છે?
જવાબ: b) ચુંબકીય શાહી અક્ષર ઓળખ.
9) ફ્લેટ મોનિટર નીચેનામાંથી કઈ તકનીકનો ઉપયોગ કરે છે?
જવાબ: d) બંને b અને c.